İnternet Nedir ?

 

 

   İnternet, ağlar-arası ağ demektir. İnternet, yüzlerce omurga, binlerce omurgalar arası bağ, onbinlerce hizmet sağlayıcıdan oluşan ve milyonlarca bilgisayar kullanıcısına hizmet sunan bir sistemdir. Eğer bu ağ, bir şirketin, kurumun Yerel Ağ ortamında yapılıyorsa buna da İntranet (ağ-içi ağ) denilir.

İki veya daha fazla bilgisayar arasında iletişim kurmak, bir başka deyişle bağımsız bilgisayarları bir ağ halinde birbirine bağlamak ve birbirleriyle alışveriş yapabilir hale getirmek için her şeyden önce birbirleriyle irtibatlandırmamız gerekir. Bu bağ kurulduktan sonra, bu bilgisayarların birbirlerine bilgi aktarmalarını ve aktarılan bilginin doğru anlaşılmasını sağlayacak ilkeler üzerinde de anlaşmalarını sağlamak gerekir. Bunun için, bilgisayarları ortak bir dili konuşur hale getirmek gerekir. Bilgisayar uzmanları, programlama diliyle karıştırılmaması için bu ortak iletişim diline "dil" yerine "protokol" derler. Bir protokol, sistemdeki bütün birimlerin birbirlerine nasıl ve hangi sırayla hitap edeceklerini gösteren ilkeler listesidir.

 

   İnternet'in ana protokolü, Tranmission Control Protocol (TCP) [Aktarma Denetleme Protokolü], ve İnternet Protocol (IP) adını taşır ve genellikle TCP/IP şeklinde birlikte kullanılır. İnternete dahil bütün bilgisayarların, bu bilgisayarlar arasındaki şebekelerin ve bunları birbirine bağlayan telefon hatlarını işleten diğer elektronik cihazların aynı dili konuşmasını sağlamak mümkün olamaz. Ama TCP/IP, farklı dil de konuşsalar, bütün bu sistemlerin birbirlerine ortak kurallar çerçevesinde bilgi vermesini sağlar.

İnternet kurallarının ilki olan TCP, gönderilecek bilginin küçük parçalara ayrılmasını ve karşı tarafta düzgün biçimde birleştirilmesini sağlar. TCP, bilginin aktarılmasını denetleme kuralı olarak, alınan bilginin gönderilen sırada anlaşılmasını da sağlar.

İnternet protokolü ise TCP'ye göre paketlere bölünen bilginin fiziksel olarak bir cihazdan çıkıp, diğerine en uygun yoldan gitmesini sağlar, Ağları birbirine bağlayan sistemde, Gateway veya Router denen, ana geçitler ve yönlendiriciler vardır. Aslında bu cihazlarda kendi başına birer bilgisayardan ibarettir. Router cihazları, kendilerine gelen bilgi paketinin üzerindeki adrese göre doğru yönde ilerlemesini sağlar.

   İnternet'e bağlı her bilgisayarın kendine özgü bir adresi vardır. Domain Name System (DNS) olarak adlandırılan hiyerarşik bir isimlendirme sistemi ile internete bağlı bilgisayarlara ve bilgisayar sistemlerine isimler verilir. DNS de, bir TCP/IP servis protokoludur. DNS, “host” olarak adlandırılan internete bağlı tüm birimlerin yerel olarak bir ağaç yapısı içinde gruplandırılmasını sağlar. Bu şekilde, bütün adreslerin her yerde tanımlı olmasına gerek kalmaz. Örnek olarak, metu.edu.tr altında, eee.metu.edu.tr, onun altında da, control.eee.metu.edu.tr vb seklinde dallanmış bir çok adres olabilir.

   Her bir internet adresine 4 haneli bir numara karşılık gelir. a.b.c.d seklindeki bu numaralara IP (İnternet Protocol) numaraları denir. burada, a,b,c ve d 0-255 arasında değişen bir tam sayıdır. (32 bit adresleme sistemi). Örnek olarak www.metu.edu.tr için bu numara 144.122.199.13 'dir.

   İnternet Servis Sağlayıcıları telekomünikasyon kuruluşları vasıtası ile internete doğrudan bağlıdırlar. İnternet ortamına bağlanmak için İnternet Servis Sağlayıcısı olmak veya bir servis sağlayıcıdan hizmet almak gereklidir. Kullanıcıların servis sağlayıcılara bağlanmak için bilgisayarlarına bağlı bir modeme ihtiyaçları vardır. Servis sağlayıcılar kullanıcılarına IP adresi, routing, DNS hizmetlerini vermek yanında e-posta, ftp gibi hizmetler de sağlarlar.

 

İnternetin Tarihçesi

 

   İnternet, 1970'lerde Amerikan Savunma Bakanlığı'nın çeşitli araştırma projelerinde çalışan bilim adamları, üniversiteler ve araştırma kurumları arasında bilgi alışverişi sağlamak için oluşturulmuştur.

   Amerikan Genelkurmay Başkanlığı'nın İleri Savunma Araştırmaları Proje Dairesi (DARPA) tarafından, hangi bilgisayarın, hangi bilgisayara günün hangi saatinde bağlanacağını ve aralarında bilgilerin hangi ilkelere göre alınıp verileceğini belirleyen bu sistem (ARPANET), bilim adamları arasında haberleşmeyi ve çok büyük bilgisayar dosyalarını alıp-vermeyi o kadar kolaylaştırdı ki, bir süre sonra sistem askeri nitelik taşımayan projelerle ilgili bilgi aktarımında da kullanılmaya başlandı. 1980'lerin başlarında Amerikan ulusal Bilim Vakfı (NSF), sadece ARPANET'e bağlı bilgisayarları değil fakat bazı üniversitelerdeki süper bilgisayarları birbirine bağlamaya karar vermiş ve bu amaçla farklı şehirlerdeki bir çok akademik kuruluş arasında TCP/IP standardı ile çalışacak bir bağlantı için harekete geçmişti. Amaç, bu süper bilgisayarları Amerika ve Kanada'daki bütün bilim adamlarının hizmetine sunabilmekti. NSF, 5 merkez arasında 56 Kbps (şu andaki modem hızı) bir ağ için gerekli parayı sağladı ve bu merkezlerin çevresindeki bütün üniversitelere, fiziken bu ağa ulaşabiliyorlarsa, bağlanabileceklerini bildirdi. Bu dev bilgisayarlardan yararlanmak isteyen çok sayıda üniversite daveti kabul etti ve İnternet'in çekirdeği toprağa atılmış oldu.

   Türkiye Üniversiteler ve Araştırma Kurumları Ağı (TÜVAKA) 1986'da birçok üniversite ve Tübitak'a bağlı araştırma merkezini birbirine bağlamış ve bu bağlantıyı, Amerika'da EARN/BITNET ağı vasıtasıyla, dünyaya açmıştı. 1991-92'de Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Tübitak, bu bağlantıya RIPE adlı ağı ekleyerek network protokolü olarak IP kullanmaya başlamıştır.

İnternette Kullanılan Bazı Kısaltmalar

 

   İnternet'e bağlı kuruluşlar değişik gruplara ayrılabilir ve bir kuruluşun domain adresi, o kuruluş hangi gruba dahilse ilgili kısaltmayı bazı istisnalar dışında içerir. Ayrıca, ülkelerin 2 harfli tanıtım kodları da (Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada çıkışlı adreslerin çoğu ve geniş bir kitleye servis sunan bazı birimler dışında) adresin sonuna eklenir. İnternet adresi eğer özel amaçlı bir servise (ftp, gopher, www gibi) aitse, genellikle bu durum, adresin başında kullanılan bir kısaltmayla verilir. Aşağıdaki liste, adreslerde kullanılan bazı kısaltmaları ve ne anlama geldiklerini göstermektedir:

 

gov	Hükümet kuruluşları
edu	Eğitim kurumları (üniversiteler)
k12	Orta Öğrenim Kurumları
org	Ticari olmayan, kar amacı gütmeyen kuruluşlar
com	Ticari kuruluşlar
mil	Askeri kuruluşlar
net	Servis Sunucuları (İnternet Servis Sağlayıcıları gibi)
Ac	Akademik kuruluşlar (bazı ülkelerde edu yerine kullanılmaktadır)
int	Uluslararası organizasyonlar, kuruluşlar
ftp	FTP Arşiv Sitesi

 

www World Wide Web Sitesi (bazen web de kullanılır)

Örnek domain adresleri :
http://www.tarnet.net.tr (TARNET ISS WEB adresi)
http://www.odtu.edu.tr (Orta Doğu Teknik Üniversitesi WEB adresi)
http://www.microsoft.com (Microsoft Firması WEB adresi)
http://www.kkk.mil.tr (TC Kara Kuvvetleri WEB adresi)
http://www.tarimkredi.org.tr (Tarım Kredi Kooperatifleri WEB adresi)

 

   Genel olarak bu sınıflamaya uyulsa da, bazı domain adlarında daha farklı sözcük grupları da olabilir ( rl.ac.uk (uk=Ingiltere), www.odtu.edu.tr gibi). Özellikle .com domain-lerindeki sıkışmadan dolayı, yeni global domain adları oluşturma çalışmaları vardır. Önümüzdeki aylarda internet adreslerinde yeni kısaltmalarla karşılaşabiliriz.